<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" version="2.0">
  <channel>
    <title>DSpace Collection:</title>
    <link>http://hdl.handle.net/20.500.11960/2347</link>
    <description />
    <pubDate>Mon, 31 Aug 2026 22:13:25 GMT</pubDate>
    <dc:date>2026-08-31T22:13:25Z</dc:date>
    <item>
      <title>Educação Artística na Guiné-Bissau : desafios e oportunidades</title>
      <link>http://hdl.handle.net/20.500.11960/5050</link>
      <description>Title: Educação Artística na Guiné-Bissau : desafios e oportunidades
Authors: Tchuda, Babadi Joaquim
Abstract: Esta dissertação investiga o papel da educação artística no sistema educativo da Guiné-Bissau, analisando a sua presença (ou ausência) nos documentos oficiais, nas práticas escolares e na relação com a cultura local. A investigação adota uma abordagem qualitativa de estudo de caso, recolhendo dados através de questionários aplicados a 60 alunos, 10 professores, 5 diretores escolares e 2 representantes do Ministério da Educação.&#xD;
Os resultados revelam um paradoxo fundamental: existe reconhecimento unânime do valor da educação artística por todos os atores do sistema educativo, que identificam benefícios no desenvolvimento criativo, expressivo, emocional e cultural dos alunos. Contudo, este reconhecimento discursivo contrasta fortemente com a marginalização prática das artes no currículo e nas escolas, caracterizada por escassez crítica de professores especializados, materiais e infraestruturas adequadas, ausência de tempo curricular garantido e falta de orientações pedagógicas claras.&#xD;
A investigação identifica cinco padrões transversais: (i) consenso sobre o valor versus marginalização na prática; (ii) convergência na identificação de obstáculos estruturais; (iii) forte desejo de valorização das artes tradicionais guineenses; (iv) consciência da necessidade urgente de formação de professores; e (v) defesa da articulação entre o Ministério da Educação e o Ministério da Cultura.&#xD;
A dissertação demonstra que a marginalização das artes não resulta de falta de consciência do seu valor, mas de constrangimentos sistémicos e escolhas políticas que privilegiam outras áreas curriculares. Os alunos manifestam interesse robusto pelas artes e participam em atividades culturais nas suas comunidades, revelando capital cultural não reconhecido pela escola. Os professores reconhecem as suas limitações formativas e expressam desejo de desenvolvimento profissional. Os diretores identificam a formação docente e os recursos materiais como prioridades essenciais.&#xD;
A investigação contribui para o campo da educação artística ao oferecer o primeiro diagnóstico sistemático desta área na Guiné-Bissau, aplicar criticamente teorias desenvolvidas em contextos ocidentais a um contexto africano específico, demonstrar viabilidade metodológica em contextos de recursos limitados e produzir evidências que fundamentam a educação artística para políticas públicas. A educação artística não é luxo nem complemento dispensável, mas dimensão fundamental da formação humana, constituindo direito das crianças e jovens guineenses e componente essencial de uma educação verdadeiramente integral, inclusiva e culturalmente enraizada.; Abstract&#xD;
This dissertation investigates the role of arts education in Guinea-Bissau's educational system, analyzing its presence (or absence) in official documents, school practices, and relationship with local culture. The research adopts a qualitative case study approach, collecting data through questionnaires administered to 60 students, 10 teachers, 5 school directors, and 2 representative from the Ministry of Education.&#xD;
The findings reveal a fundamental paradox: there is unanimous recognition of arts education's value among all educational stakeholders, who identify benefits in students' creative, expressive, emotional, and cultural development. However, this discursive recognition strongly contrasts with the practical marginalization of arts in curriculum and schools, characterized by critical shortage of specialized teachers, materials and adequate infrastructure, absence of guaranteed curricular time, and lack of clear pedagogical guidelines.&#xD;
The research identifies five cross-cutting patterns: (i) consensus on value versus practical marginalization; (ii) convergence in identifying structural obstacles; (iii) strong desire to valorize Guinean traditional arts; (iv) awareness of urgent need for teacher training; and (v) advocacy for articulation between the Ministry of Education and Ministry of Culture.&#xD;
The thesis demonstrates that arts marginalization does not result from lack of awareness of its value, but from systemic constraints and political choices that privilege other curricular areas. Students manifest robust interest in arts and participate in cultural activities in their communities, revealing cultural capital unrecognized by schools. Teachers acknowledge their training limitations and express desire for professional development. Directors identify teacher training and material resources as essential priorities.&#xD;
The research contributes to the field of arts education by offering the first systematic diagnosis of this area in Guinea-Bissau, critically applying theories developed in Western contexts to a specific African context, demonstrating methodological viability in resource-limited contexts, and producing evidence that supports advocacy for public policies. Arts education is not a luxury nor dispensable complement, but a fundamental dimension of human formation, constituting a right of Guinean children and youth and an essential component of truly integral, inclusive, and culturally rooted education.; Resumu&#xD;
Es disertason investiga papel di edukason artistika na sistema edukativo di Guiné-Bissau, i analisa si presensa (ou ausencia) na dukumentus oficiais, na pratikas skolaris i na relason ku kultura lokal. Investigason kudji um mudelu di abordagem kualitativa di studu di kasu, i rukudji dadus atravez di kistionarius ku aplikadu pa 60 alunus, 10 pursoris, 5 diretoris di skolas i 2 reprisentanti di Ministeriu di Edukason.&#xD;
Rusultadus rebelanu un contradison fundamental: tudu atoris rekunhisi balur di edukason artistika pa sistema edukativo, e identifika benificius na disenvolvimentu kriativu, expresivu, emocional i kultural di alunus. Ma, e recunhicimentu i so na boka, pabia na pratika artis kontinua marginalizadu na Kurikulu i na skolas, caraterizadu pa scasez kritika di pursoris specializadus, materiais i infraestruturas adekuadu, ausencia di tempu Kurikular garantidu i falta di orientason pedagogikas klaru.&#xD;
Investigason identifika cinko padrons transversal: (i) konsenso sobri balur versus marginalizason na pratika; (ii) konvergencia na identifikason di obustakulus struturais; (iii) forti disidju di balorisa artis tradicionais guiniensis; (iv) konsciencia di necesidadi urgenti de formason di pursoris; i (v) difesa di artikulason entri Ministeriu di Edukação ku Ministério di Kultura.&#xD;
E disertason monstranu di kuma marginalizason di artis ka resulta di falta di konsciencia di si balur, ma di konstrangimentus sistemikus i skolhas pulitikas ki privilegia outrus arias Kurrikularis. Alunus manifesta forti interesis pa artis i e ta participa na atividadis kulturais na se kumunidadis, i e mostra kunhecimentus kultural ki skola ka rekunheci. Pursoris rekunhesi se limitason formativa i e spresa disidju di disenvolvimentu profisional. Diretoris identifika formason docenti i recursus materiais suma prioridadis esenciais.&#xD;
E investigason kontribi pa kampu di edukason artistika pabia i tisinu purmeru diagnostiko sistematiku des aria na Guiné-Bissau, i aplika ku rigor i atenson tiorias disenvolvidus na kontestu ocidental na no kontextu afrikanu specifiko, i monstra viabilidadi metodologika na un kontestu n’de ku rekursus i limitadu, i pruduzi tambi evidencias ki ta fundamenta edukason artistika pa pulitikas publikas. Edukason artistika i ka luxo nin i ka komplimentu dispensavel, ma i dimenson fundamental na formason humana, i konstitui diritu pa tudu kriansas i jovens guiniensis, tambi i kompunenti esencial na edukason verdadeiramenti integral, inclusiva i kulturalmenti enraizadu.
Description: Dissertação de Mestrado em Educação Artística apresentada na Escola Superior de Educação do Instituto Politécnico de Viana do Castelo</description>
      <pubDate>Tue, 21 Jul 2026 00:00:00 GMT</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://hdl.handle.net/20.500.11960/5050</guid>
      <dc:date>2026-07-21T00:00:00Z</dc:date>
    </item>
    <item>
      <title>Estratégias criativas na produção do texto poético : um percurso pedagógico no 2.º ciclo do Ensino Básico</title>
      <link>http://hdl.handle.net/20.500.11960/5045</link>
      <description>Title: Estratégias criativas na produção do texto poético : um percurso pedagógico no 2.º ciclo do Ensino Básico
Authors: Paço, Patrícia Raquel Casais Alves do
Abstract: A escrita poética constitui uma prática pedagógica com potencial para promover a criatividade, a expressividade o desenvolvimento de competências linguísticas dos alunos. Neste contexto, o presente estudo, desenvolvido no âmbito da Prática de Ensino Supervisionada do Mestrado em Ensino do 1º Ciclo do Ensino Básico e de Português e História e Geografia de Portugal no 2º Ciclo, teve como objetivo compreender de que forma diferentes estratégias pedagógico-didáticas podem estimular a produção de textos poéticos e favorecer uma relação mais positiva dos alunos com a escrita.&#xD;
A investigação assumiu uma abordagem de investigação-ação, enquadrada num estudo de caso, permitindo planear, implementar, observar e refletir sobre um conjunto de práticas pedagógicas direcionadas para a promoção da escrita criativa e poética, na disciplina de Português. Participaram no estudo 19 alunos do 6º ano de escolaridade de uma escola pública do distrito de Viana do Castelo. A metodologia adotada integrou métodos qualitativos e quantitativos, recorrendo à aplicação de questionários e à análise das produções poéticas realizadas pelos alunos ao longo da intervenção.&#xD;
Os resultados evidenciaram uma evolução positiva nas perceções e atitudes dos alunos face à poesia, verificando-se um aumento da sua compreensão enquanto forma de expressão criativa e uma maior motivação para a escrita poética. A análise das produções textuais revelou melhorias na criatividade, na expressividade e na qualidade global dos poemas. A comparação entre o poema inicial e o poema final demonstrou diferenças estatisticamente significativas nos desempenhos dos alunos, t(18) = 3.03; p = .007), com um tamanho do efeito moderado a elevado (d = .696), evidenciando o impacto positivo da intervenção pedagógica.&#xD;
Conclui-se que a integração de práticas pedagógicas centradas na escrita criativa e processual, sustentadas numa lógica de investigação-ação, pode constituir uma estratégia eficaz para promover o gosto pela escrita poética no 2º Ciclo do Ensino Básico. Este estudo reforça a importância de proporcionar experiências de escrita significativas e criativas, capazes de fomentar a participação, a autonomia e a criatividade dos alunos.; Abstract&#xD;
Poetic writing is a teaching practice with the potential to foster creativity, expressiveness&#xD;
and the development of pupils’ language skills. In this context, the present study, carried out&#xD;
as part of the Master's Degree in Teaching the 1st Cycle of Basic Education and Portuguese,&#xD;
History, and Geography of Portugal in the 2nd Cycle, aimed to understand how different&#xD;
pedagogical and didactic strategies can stimulate the production of poetic texts and foster a&#xD;
more positive relationship between pupils and writing.&#xD;
The research adopted an action-research approach, framed as a case study, enabling the&#xD;
planning, implementation, observation and reflection on a set of pedagogical practices&#xD;
aimed at promoting creative and poetic writing, in the Portuguese language classroom.&#xD;
Nineteen sixth grade students from a state school in the district of Viana do Castelo took&#xD;
part in the study. The methodology adopted combined qualitative and quantitative&#xD;
methods, involving the use of questionnaires and the analysis of the students’ poetic texts&#xD;
produced throughout the intervention.&#xD;
The results showed a positive development in the students’ perceptions and attitudes&#xD;
towards poetry, with an increase in their understanding of it as a form of creative expression&#xD;
and greater motivation for writing poetry. Analysis of the poetic texts revealed&#xD;
improvements in creativity, expressiveness and the overall quality of the poems. A&#xD;
comparison between the initial and final poems demonstrated statistically significant&#xD;
differences in the students’ performance, t(18) = 3.03; p = .007, with a moderate to high&#xD;
effect size (d = .696), highlighting the positive impact of the pedagogical intervention.&#xD;
It is concluded that the integration of pedagogical practices centred on creative and processoriented writing, underpinned by an action-research approach, can constitute an effective&#xD;
strategy for fostering a love of poetic writing in the second cycle of basic education. This&#xD;
study reinforces the importance of providing meaningful and creative writing experiences&#xD;
capable of fostering students’ participation, autonomy and creativity.
Description: Relatório Final de Prática de Ensino Supervisionada do Mestrado em Ensino do 1º Ciclo do Ensino Básico e de Português e História e Geografia de Portugal no 2º Ciclo do Ensino Básico apresentado na Escola Superior de Educação do Instituto Politécnico de Viana do Castelo</description>
      <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 00:00:00 GMT</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://hdl.handle.net/20.500.11960/5045</guid>
      <dc:date>2026-07-24T00:00:00Z</dc:date>
    </item>
    <item>
      <title>Envelhecimento, propósito na vida e bem-estar : um estudo em estruturas residenciais para pessoas idosas</title>
      <link>http://hdl.handle.net/20.500.11960/5042</link>
      <description>Title: Envelhecimento, propósito na vida e bem-estar : um estudo em estruturas residenciais para pessoas idosas
Authors: Silva, Diana Patrícia Mota
Abstract: Contexto: O envelhecimento da população com bem-estar e qualidade de vida é um dos desafios que a Ciência e a sociedade contemporânea enfrentam. Vive-se mais tempo e, muitas vezes, em melhores condições do que no passado (Fernandez-Ballesteros, 2009). Ainda assim, o conceito de bem-estar permanece pouco consensual, sendo frequentemente confundido com felicidade ou qualidade de vida (Coelho, 2022). O propósito na vida, dimensão central do bem-estar psicológico segundo Ryff (1989, 2014), refere-se à perceção de direção e significado existencial. Está associado à satisfação, autoestima, crescimento pessoal e maior resiliência face a adversidades (Ribeiro et al., 2020; Santos et al, 2019). Segundo a OMS (2015), o termo bem-estar é considerado no sentido mais amplo e abrange questões como felicidade, satisfação e realização. No envelhecimento, destacam-se duas perspetivas complementares: o bem-estar subjetivo (Diener, 1984) e o bem-estar psicológico (Ryff, 1989, 2014), reforçando a relevância do estudo do propósito na vida e bem-estar. Se considerarmos o envelhecimento da população à escala global, observa-se que as pessoas mais velhas desejam viver em casa tanto tempo quanto possível. Mas há situações em que o viver em casa se torna difícil para executar as atividades da vida diária, passando uma parte da população a residir em estruturas residenciais para pessoas idosas (ERPI). Todavia este contexto de vida tem sido pouco investigado. Objetivos do estudo: O presente estudo tem como objetivo analisar o bem-estar em pessoas com 65 ou mais anos a residir em ERPI em função das características sociodemográficas. Método: Trata-se de um estudo de natureza quantitativo, do tipo não experimental, realizado com cerca de 60 participantes com 65 ou mais anos, residentes em ERPI. Este estudo inscrever-se no âmbito de um projeto de investigação mais amplo, realizado no âmbito da Rede de Investigação e Intervenção no Envelhecimento. A recolha de dados foi efetuada através de um protocolo multidimensional, sendo que no presente estudo apenas será considerado os seguintes instrumentos: (1) Questionário Sociodemográfico; (2) Escala de Satisfação com a Vida (SWLS; Diener et al., 1985; versão portuguesa de Neto et al., 1990); (3) Escala de Propósito na Vida – uma das dimensões da Escala de Bem-Estar Psicológico (PWBS; Ryff, 1989; versão portuguesa de Novo et al., 1997, 2003). Resultados obtidos: Fazem parte deste estudo 57 participantes, maioritariamente do sexo feminino (68,4%) e viúvos(as) (54,4%), com uma média de idades de 84,1 anos (Min= 69 anos; Max= 95 anos). Mais de metade dos participantes apresenta entre 1 e 4 anos de escolaridade (59,7%), sendo que 61,4% refere recorrer a serviços de saúde. Relativamente à satisfação com a vida, bem como no que diz respeito ao propósito na vida não se verificaram diferenças estatisticamente significativas em função das variáveis sociodemográficas, embora se tenha observado uma tendência para valores ligeiramente superiores de satisfação com a vida nos participantes com 85 ou mais anos. Conclusão: Considerando a dimensão da amostra e as características dos participantes, recomenda-se prosseguir estudos neste domínio, dada a relevância do bem-estar associado ao envelhecimento da população. Garantir mais qualidade de vida e bem-estar à medida que a incapacidade se vai instalando é um dos objetivos major da Gerontologia Social.; Abstract Context: The aging of the population with well-being and quality of life is one of the challenges facing science and contemporary society. People are living longer and, in many cases, in better conditions than in the past (Fernandez-Ballesteros, 2009). Even so, there is still little consensus on the concept of well-being, which is often confused with happiness or quality of life (Coelho, 2022). Purpose in life, a central dimension of psychological well-being according to Ryff (1989, 2014), refers to the perception of direction and existential meaning. It is associated with satisfaction, self-esteem, personal growth, and greater resilience in the face of adversity (Ribeiro et al., 2020; Santos et al., 2019). According to the WHO (2015), the term well-being is considered in its broadest sense and covers issues such as happiness, satisfaction, and fulfillment. In aging, two complementary perspectives stand out: subjective well-being (Diener, 1984) and psychological well-being (Ryff, 1989, 2014), reinforcing the relevance of studying purpose in life and well-being. If we consider the aging of the population on a global scale, we see that older people want to live at home for as long as possible. However, there are situations in which living at home becomes difficult for performing daily activities, leading part of the population to reside in residential facilities for the elderly (ERPI). Nevertheless, this living context has been little investigated.&#xD;
Objectives of the study: The present study aims to analyze the well-being of people aged 65 or older residing in nursing homes based on sociodemographic characteristics.&#xD;
Method: This is a quantitative, non-experimental study conducted with approximately 60 participants aged 65 or older, residing in nursing homes. This study is part of a broader research project carried out within the scope of the Research and Intervention Network on Aging. Data collection was carried out using a multidimensional protocol, and only the following instruments will be considered in this study: (1) Sociodemographic Questionnaire; (2) Satisfaction with Life Scale (SWLS; Diener et al., 1985; Portuguese version by Neto et al., 1990); (3) Purpose in Life Scale – one of the dimensions of the Psychological Well-Being Scale (PWBS; Ryff, 1989; Portuguese version by Novo et al., 1997, 2003).&#xD;
Results obtained: This study included 57 participants, mostly female (68.4%) and widowed (54.4%), with an average age of 84.1 years (Min= 69 years; Max= 95 years). More than half of the participants had between 1 and 4 years of schooling (59.7%), and 61.4% reported using health services. With regard to life satisfaction and purpose in life, no statistically significant differences were found based on sociodemographic variables, although a tendency toward slightly higher life satisfaction scores was observed among participants aged 85 or older.&#xD;
Conclusion: Considering the sample size and characteristics of the participants, further studies in this field are recommended, given the relevance of well-being associated with population aging. Ensuring a better quality of life and well-being as disability sets in is one of the major goals of Social Gerontology.
Description: Dissertação de Mestrado em Gerontologia Social apresentada na Escola Superior de Educação do Instituto Politécnico de Viana do Castelo</description>
      <pubDate>Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 GMT</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://hdl.handle.net/20.500.11960/5042</guid>
      <dc:date>2026-06-08T00:00:00Z</dc:date>
    </item>
    <item>
      <title>Isolamento social e utilização de internet : um estudo em estruturas residenciais para pessoas idosas</title>
      <link>http://hdl.handle.net/20.500.11960/5040</link>
      <description>Title: Isolamento social e utilização de internet : um estudo em estruturas residenciais para pessoas idosas
Authors: Rosa, Luísa Crespo
Abstract: Contexto e objetivos: O envelhecimento populacional tem-se afirmado como uma das transformações sociais mais significativas deste século. Por sua vez, as várias transformações nas estruturas familiares e sociais têm contribuído para o aumento do isolamento social nos mais velhos, em particular nos que residem em Estruturas Residenciais para Pessoas Idosas (ERPI). Apesar de o isolamento social não ter uma definição consensual, pode ser entendido como a ausência de contactos, ou contactos insuficientes com amigos e familiares que possam fornecer suporte. O isolamento social pode ser considerado um fator de risco para a saúde, tão prejudicial quanto o tabagismo, a hipertensão arterial, a obesidade ou a ausência de atividade física. Neste contexto, a investigação tem destacado o papel da internet para ultrapassar alguns dos obstáculos que se colocam à manutenção das redes sociais das pessoas mais velhas. Assim, o objetivo geral deste estudo é analisar a relação entre o isolamento social e a utilização da internet em pessoas com 65 ou mais anos, a residir em ERPI.&#xD;
Método: Este é um estudo baseado numa abordagem de métodos mistos, que se desenvolveu em duas fases. Na primeira fase, quantitativa, aplicou-se um protocolo de recolha de dados constituído por um questionário sociodemográfico, a Escala Breve de Redes Sociais de Lubben (Lubben &amp; Gironda, 2003; Ribeiro et al., 2012) e um questionário desenvolvido para o efeito sobre a utilização da internet a uma amostra de 57 pessoas com 65 ou mais anos a residir em ERPI no norte de Portugal. Numa segunda fase, na abordagem qualitativa, entrevistaram-se 6 pessoas com 65 ou mais anos a residir em ERPI. Na abordagem quantitativa foram realizadas análises descritivas e inferenciais e na qualitativa foi realizada análise de conteúdo nas entrevistas.&#xD;
Resultados: Os participantes da abordagem quantitativa são maioritariamente mulheres, com uma média de idades de 84,5 anos e viúvas. As redes sociais dos inquiridos diferem de acordo com a utilização da internet. Mais concretamente, os utilizadores da internet apresentam maiores pontuações na subescala de amigos do que os seus pares não utilizadores (U = 99; p = 0,009), assim como uma pontuação total mais elevada na Escala Breve de Redes Sociais de Lubben (U = 91; p = 0,007). No que diz respeito ao risco de isolamento social, 62,5% dos participantes encontram-se em situação de risco. Ao analisar este risco em função da utilização da internet, observa-se que os adultos mais velhos que não utilizam esta tecnologia apresentam maior risco do que aqueles que a utilizam. Apesar disso, a internet apenas é utilizada por uma minoria dos inquiridos (15,8%). A análise de conteúdo das entrevistas permitiu concluir que a internet é um recurso importante para a gestão das redes sociais e para a autonomia da gestão do quotidiano dos adultos mais velhos.&#xD;
Conclusão: Os resultados obtidos permitiram concluir que o risco de isolamento social é uma realidade nos residentes das ERPI em estudo. Embora a institucionalização garanta a presença de contactos regulares, não substituem a família e os amigos na vida dos mais velhos. A internet pode constituir um recurso importante para a manutenção, sobretudo, dos laços pré-existentes à institucionalização, no entanto, a falta de literacia digital pode impedir ou condicionar a sua utilização. Neste sentido, o gerontólogo desempenha um papel importante na capacitação; Abstract                                                                                                                                                                                           Context and objectives: Population aging has emerged as one of the most significant social transformations of this century. In turn, various changes in family and social structures have contributed to increased social isolation among older adults, particularly those residing in Residential Structures for Older Adults (ERPI). Although there is no consensus on the definition of social isolation, it can be understood as the absence of contact, or insufficient contact, with friends and family who can provide support. Social isolation can be considered a health risk factor, as harmful as smoking, high blood pressure, obesity, or lack of physical activity. In this context, research has highlighted the role of the internet in overcoming some of the obstacles to maintaining social networks among older people. Thus, the overall objective of this study is to analyze the relationship between social isolation and internet use among people aged 65 or older residing in ERPI.&#xD;
Method: This is a study based on a mixed-methods approach, which was developed in two phases. In the first, quantitative phase, a data collection protocol was applied consisting of a sociodemographic questionnaire, the Lubben Social Network Scale-Short Form (Lubben &amp; Gironda, 2003; Ribeiro et al., 2012), and a custom-developed questionnaire on internet use, administered to a sample of 57 people aged 65 or older residing in residential care homes for the elderly (ERPI) in northern Portugal. In the second, qualitative phase, 6 people aged 65 or older residing in ERPI were interviewed. Descriptive and inferential analyses were performed for the quantitative approach, and content analysis was conducted on the interviews for the qualitative approach.&#xD;
Results: The participants in the quantitative approach are mostly women, with an average age of 84.5 years and widows. The social networks of the respondents differ according to their use of the internet. More specifically, internet users scored higher on the friends subscale than their non-user peers (U = 99; p = 0.009), as well as a higher total score on Lubben's Brief Social Networks Scale (U = 91; p = 0.007). With regard to the risk of social isolation, 62.5% of participants are at risk. When analyzing this risk in relation to internet use, it is observed that older adults who do not use this technology are at greater risk than those who do. Despite this, the internet is only used by a minority of respondents (15.8%). Content analysis of the interviews led to the conclusion that the internet is an important resource for managing social networks and for the autonomy of older adults in managing their daily lives.&#xD;
Conclusion: The results obtained led to the conclusion that the risk of social isolation is a reality for the residents of the ERPIs under study. Although institutionalization ensures regular contact, it does not replace family and friends in the lives of older adults. The internet can be an important resource for maintaining, above all, pre-existing ties prior to institutionalization; however, a lack of digital literacy can prevent or limit its use. In this sense, gerontologists play an important role in empowering older people for digital inclusion and the appropriate use of technologies.
Description: Dissertação de Mestrado em Gerontologia Social apresentada na Escola Superior de Educação do Instituto Politécnico de Viana do Castelo</description>
      <pubDate>Tue, 02 Jun 2026 00:00:00 GMT</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://hdl.handle.net/20.500.11960/5040</guid>
      <dc:date>2026-06-02T00:00:00Z</dc:date>
    </item>
  </channel>
</rss>

